Neden bazı ülkeler yaşı düşürmek istiyor?

Suç Alma Yaşı Neden Bu Kadar Tartışılıyor?

Son zamanlarda sık sık şu soruyu duyuyoruz:
“Suç alma yaşı düşmeli mi?” Bu soru aslında tek başına bir hukuk meselesi değil; toplumun, çocuklara ve gençlere nasıl baktığını da gösteriyor.

Bugünün 15 Yaşı, Eskinin 15 Yaşı mı? Açık konuşalım: 1900’lü yıllardaki 15 yaş ile bugünün 15 yaşı aynı değil.

Bugünün gençleri: İnternete birkaç saniyede ulaşıyor. Dünyada olup biteni anında görüyor. Yetişkinlerin bile zorlandığı konularla erken yaşta karşılaşıyor
Bu yüzden “artık her şeyin farkındalar” denmesi çok yaygın. Ama burada genelde gözden kaçan bir nokta var. Bilgiye erişmek, doğru karar verebilmekle aynı şey değil. Doğru ve yanlış algılaması eğitim ile gelişir. Her insan gibi ben bile geçen seneki kişi değilim gelişiyoruz değişiyoruz. Aile çok önemli. Bir türk dizisi vardı. Adı “Yargı” orada bir sahne vardı. Maalesef bir grup insanlıkla bağdaşmayan eylemleri yapanlar diyorum çünkü artık böyle durumları yaratan nefes alana insan demek istemiyorum. Orada komiser şunu söylüyordu. “Ben annesinden babasından mahallesindeki bakkalından, komşusundan, onları tanıyan her kişiden şikayetçiyim, bir anormallik hisseden ve söylemeyenden şikayetçiyim” diyordu ve çok haklıydı.

Beyin Gelişimi Gerçeği; Bilim bize şunu söylüyor:İnsan beyninde özellikle sonuçları tartma, risk alma ve dürtü kontrolü ile ilgili bölümler 20’li yaşların başına kadar gelişmeye devam ediyor. Evet bu var ama zorbalık görülebilir, fark edilebilir. Mesela yeni bir ders konabilir. Simülasyonlarla bay doğru bay yanlışlar olabilir.

Yani bir genç: Ne yaptığını bilebilir. Ama sonuçlarını bir yetişkin kadar tartamayabilir. Bu fark, suç ve sorumluluk tartışmalarında çok kritik.

O Zaman Neden Yaşı Düşürmek İsteyenler Var? Bunun birkaç nedeni var: Gençlerin karıştığı suçlar artık daha görünür oldu. Sosyal medya olayları büyütüyor veya olmayanı da gösteriyor olabilir. Adalet çok sorgulanıyor çünkü tereddütler çoğalabiliyor. “Cezasız kalıyorlar” algısı aileleri endişelendiriyor. Mağdur olanlar haklı olarak adalet istiyor. Bunların hepsi anlaşılır duygular. Ama duygularla yapılan düzenlemeler her zaman doğru sonuç vermiyor. Ve sürdürülebilir olmuyor. Çözüm sadece ses çıkarmakta olmamalı. Ceza Her Şeyi Çözüyor mu?

Sonuç olarak; Mesela birkaç önerim var. Dizilerde, çünkü ülkemizde eğitim yeri maalesef diziler oldu. Bir kötü durumda sahne dursa ve bir mesaj cümlesi çıksa. Veya her yapımcı diziler öncesi özet bölümde 3 dakika duyarı tanıtımı döndürse. Sadece sigarayı alkolü kapatmak değil. Birçok şey ile ilgili spotlar yapılsa. Her genç bir psiko-testten çekirilse. Kan saç testi önerilebilir. Şimdi diyeceksiniz ki bunlardan geçenler geçecektir. Doğru ama bir sıfırdan büyüktür. HES sorgulaması yapıldı istenince, devlet büyüktür. Hatta hiçbir ülkede olmayan bir değişim gerçekleşse, haberlere çıksak. Kocaman bir örnek olsak. Sosyal medya yasaklamak sorunu çözemez. İçerik analizleri daha detaylı yapılabilir. Temiz toplum için toplu bir seferberlik ne güzel olmaz mı?